Tragiek of kans? – Ecohumanisme

Filosoof Jos de Mul denkt door: ecohumanisme als oplossing van de klimaatcrisis? Laat je meenemen in zijn betoog.

Het bestuur van de HV-Haaglanden nodigt je uit voor een bijzondere avond op woensdag 8 oktober in Grand Café Utopie. Die avond heeft twee doelen. Ten eerste bieden we een verdiepende bezinning op humanistische kernbegrippen, om het nieuwe ecohumanisme verder te doordenken als ons antwoord op de actuele klimaatcrisis. Blij zijn we dat de filosoof Jos de Mul, als kritische denker, ons bij dit doordenken meeneemt. In zijn afscheidsrede aan de EUR Rotterdam schetste hij maar liefst de ‘tragiek van het humanisme’. Wat bedoelt hij daarmee, hoe staat dat het eco-humanisme in de weg, wat valt er tegen die tragiek te ondernemen? Hoe komt het toch dat wij te weinig tot de nu gewenste gedragsverandering komen? Het tweede doel van de avond is: hoe kunnen we – in het besef van dit ‘tragisch humanisme’ – toch handelingsperspectieven met impact ontwikkelen?

Datum: Woensdag 8 oktober 2025
Aanvang: Inloop 18.30 uur, start om 19.00 uur
Locatie: Grand Café Utopie
Aanmelden: Graag in verband met de capaciteit van de zaal via een e-mailbericht naar [email protected]

De avond begint vroeg, om 19.00 uur, met een inloop vanaf 18.30 uur. In het eerste deel van de avond hoor je een analyse van wat die tragische combinatie inhoudt en hoe het zo gekomen is. Eerst door een inleiding van De Mul, daarna in een samenspraak van hem met Marco Oostdijk. Ook jouw visie en vragen zijn daarbij zeer welkom.

Na een korte pauze volgt rond kwart over acht in het tweede deel van de avond een gedachtewisseling over alternatieven en handelingsperspectieven. Hoe kunnen we het anders doen, juist ook als humanisten: een ander mensbeeld ontwikkelen, anders omgaan met de relatie mens/dier/natuur, de aarde leren ‘liefhebben’, andere middelen inzetten voor ecologische gedragsverandering? We hopen de avond rond 21.00 uur af te ronden met praktische perspectieven en een lied dat de tragiek in een toch hoopgevende context plaatst.

Wie doen er mee?

De avond wordt begeleid door gespreksleider en gitarist Hanne Bikker en inhoudelijk verrijkt door Marloes van Overbeeke, actief lid van het landelijk eco-netwerk. In de zaal hopen we ook leden van het landelijke eco-netwerk en onze eigen Haagse eco-werkgroep te ontmoeten.

Sprekers

Jos de Mul was hoogleraar in de wijsgerige antropologie, de tak van de filosofie die de wezenlijke kenmerken van de mens bestudeert. Hij publiceerde veel over de verhouding mens/techniek. Zijn recente, aan te raden boek Welkom in het Symbioceen gaat over de verstrengeling van natuur, cultuur en techniek. Hij voelt zich verwant met het humanisme en is overal nog altijd zeer actief in lezingen en bijeenkomsten op het terrein van perspectieven op menselijke uitdagingen.

Marco Oostdijk is socioloog en studeerde aan onze UVH. Hij vervulde diverse functies in het HV en publiceerde rapporten (o.a. Humanisme als vlammetje). Dezer dagen verschijnen zijn essays, die actuele ‘uitdagingen’ en adviezen aan het humanisme bieden, bedoeld als gesprekstof voor HV-afdelingen.

Aanleiding

Deze avond sluit aan bij het werk van het landelijke econetwerk, dat leden wil ondersteunen in het proces naar een doordacht en doorleefd ecohumanisme. Dat netwerk is een initiatief van Marco. Hij ziet zich echter de laatste maanden opnieuw geconfronteerd met kwetsbaarheid, afhankelijkheid en vergankelijkheid. Dat gaf ons de impuls om een wens van Marco te vervullen: Jos de Mul met zijn actuele visie uitnodigen. We willen Marco hiermee bedanken voor zijn lange en brede inzet voor het Humanistisch Verbond. We zijn Jos dankbaar voor zijn bereidwilligheid om op zo’n korte termijn naar Den Haag te komen.

We hopen je te zien en te horen,

Helen Land, Hanne Bikker, Sacha Steenks en Marloes van Overbeeke i.s.m. Marco Oostdijk en het bestuur van het HV-Haaglanden